Begin deze maand maakte het ziekenhuis van de Universiteit van Pennsylvania in de VS bekend dat een man met succes een handtransplantatie had ondergaan, 17 jaar nadat hij beide handen had verloren.
Luka Krizanac, 29 jaar oud, verloor beide handen en delen van zijn benen in 2008, toen hij slechts 12 jaar oud was, als gevolg van een onbehandelde infectie.
Zijn toestand verslechterde snel tot sepsis en multiorgaanfalen. Hij was dicht bij de dood, dus amputaties waren het laatste redmiddel van het medische team om zijn leven te redden, aldus zijn familie.
In de loop der jaren kreeg hij beenprothesen die hem hielpen lopen. Luka maakte school af, behaalde een universitaire graad, een master in politieke wetenschappen en bedrijfskunde, en bouwde een carrière op bij een bank – maar hij miste zijn handen nog steeds.
“Mensen beseffen vaak niet hoeveel je met je handen doet. En ik bedoel niet alleen praktische dingen, maar simpelweg overleven als mens, zelfs in de moderne wereld van vandaag,” legde hij uit in een verklaring van de Universiteit van Pennsylvania.
“Zelfs als je probeert om je aan te passen en zelfvertrouwen te krijgen zonder handen, heb je altijd iemand nodig die je helpt. […] Je krijgt nooit de kans om iets helemaal zelf te doen, en dat maakt ook dat je je niet volledig als mens kunt ontwikkelen.”
Na de amputaties hoorde Luka’s moeder het verhaal van een man in Oostenrijk die een handtransplantatie had gekregen. Ze probeerden het traject op te starten in Zwitserland, maar zonder succes.
In 2016 reisde Scott Levin, directeur van het handtransplantatieprogramma aan de Universiteit van Pennsylvania, naar Zwitserland om daar een lezing te geven over het programma dat hij samen met chirurg Benjamin Chang had opgezet.
De lezing was opgedragen aan de Zwitserse arts Reinhold Ganz, een voormalige mentor van Levin, die toevallig in het publiek zat om de medische vooruitgang van zijn oud-leerling te zien.
Twee jaar later besloot Ganz Levin te bellen om te vertellen dat hij een geschikte patiënt had gevonden. Het bleek dat Luka’s vader hoofd was van het operatiecentrum van het ziekenhuis waar Ganz werkte.
Luka was inmiddels 22 jaar oud, maar de voorbereiding verliep traag en kende veel vertragingen. De situatie werd nog moeilijker door de pandemie en tot overmaat van ramp ontwikkelde Luka knieproblemen terwijl hij op de transplantatie wachtte.
Die knieproblemen veroorzaakten veel pijn en moesten eerst operatief worden hersteld voordat hij in aanmerking kon komen voor de handtransplantatie. Transplantatiepatiënten moeten namelijk immunosuppressiva nemen, en die zouden de genezing van zijn knieën bemoeilijken.
Daarom stelde Levin een team samen dat naar Zwitserland vloog om de knieoperatie bij Luka uit te voeren. Een jaar later was hij eindelijk klaar om zijn nieuwe handen te ontvangen.
Hij verhuisde met zijn familie naar de VS en werd op de wachtlijst geplaatst voor een dubbele handtransplantatie. Gelukkig was hij de enige op de lijst, en acht weken later werd een geschikte donor gevonden.
De operatie vond vorig jaar plaats en duurde meer dan tien uur. Het uiterst complexe proces vergde het verbinden van botten, zenuwen, slagaders, spieren en huid. Dankzij het medische team werd het een groot succes.
Luka’s herstel verliep opmerkelijk snel. Drie weken na de operatie kon hij al zijn wang aanraken met zijn vingertoppen en zijn bril op zijn gezicht bijstellen. De week daarop kon hij zijn telefoon zelfstandig gebruiken.
Ook zijn gevoel is teruggekeerd – hij kan nu voelen wanneer water te koud is. Hij volgt nog steeds fysiotherapie, maar is enthousiast over de vooruitgang. “Het volledige gevoel hebben, gewoon vingers voelen die geen siliconen zijn – dat is al fantastisch,” zei Luka blij.
Het medische team verwacht dat zijn spieren en zenuwen zich in de komende jaren verder ontwikkelen en zich volledig verbinden met de getransplanteerde handen, wat zijn motoriek en tastzin nog verder zal verbeteren.
Foto en video: Universiteit van Pennsylvania. Deze inhoud is gecreëerd met behulp van AI en nagekeken door de redactie.
